Մեր մասին

2017 թվականին ես գրեցի իմ առաջին հոդվածը AI-ի մասին։ Ոչ թե արհեստական բանականության, այլ՝ Հայկական բանականության։

Այն ժամանակ դա պարզապես սրամիտ բառախաղ էր թվում։ Բայց որքան շատ էի մտածում այդ արտահայտության մասին, այնքան ավելի էի հասկանում, որ դրա հիմքում շատ խորը միտք կա։

Հայկական փորձառության մեջ՝ մեր մտածելակերպի, գոյատևելու, ստեղծելու և մեր պատմությունը մեզ հետ տանելու ձևի մեջ, կա մի բան, որն իսկապես անփոխարինելի է։ Ոչ թե այն պատճառով, որ մենք առանձնահատուկ ենք, ինչպես յուրաքանչյուր ժողովուրդ սիրում է իրեն առանձնահատուկ համարել, այլ որովհետև այն, ինչի միջով անցել ենք, և այն, ինչ կարողացել ենք ստեղծել՝ չնայած այդ ամենին, մարդկության պատմության մեջ գրեթե ոչ մի այլ փորձառության նման չէ։

Մենք ցեղասպանություն վերապրած ժողովուրդ ենք, որը սփռվել է աշխարհով մեկ և, այնուամենայնիվ, շարունակում է գոյություն ունենալ։ Շարունակում է ստեղծել։ Շարունակում է ոգևորված ծրագրել իր ապագան։ Շարունակում է աշխարհին տալ գիտնականներ, արվեստագետներ, շինարարներ ու երազողներ՝ մի երկրի համար, որն ունի ընդամենը երեք միլիոն բնակիչ։

Դա պատահականություն չէ։ Դա բանականության մի առանձնահատուկ, խորապես մարդկային տեսակ է։

Հայի յուրաքանչյուր սերունդ իր մեջ կրում է մի բան, որը փոխանցվել է առանց երբևէ գրվելու։ Գոյատևելու մի ձև։ Հիշելու մի ձև։ Կորուստը ինչ-որ բանի վերածելու կարողություն, որը մնում է մեզանից հետո։

Այս ամսագիրը իմ փորձն է գտնելու և պատմելու այդ պատմությունները։ Ոչ թե այն պատմությունները, որոնք զետեղված են պատմության դասագրքերում, այլ նրանք, որոնք ապրում են ընտանիքներում։

Հայկական բանականությունը տեխնոլոգիական կամ քաղաքական բլոգ չէ։ Սա պատմությունների հավաքածու է այն մասին, թե ինչ է նշանակում լինել հայ՝ իր ողջ բարդությամբ, ցավով, երբեմն՝ անհեթեթությամբ և, ամենակարևորը, անհավանական տոկունությամբ։

Պատմություններ, որոնք պետք է պատմել, քանի դեռ չեն անհետացել։ Պատմություններ, որոնք ոչ մի ալգորիթմ երբեք չի կարող ստեղծել, որովհետև դրանք մարդկանց պատմություններն են։ Մարդկանց, ովքեր վերապրել են դրանք, կրել իրենց մեջ և վաստակել այդ հիշողությունները կյանքի դժվար ճանապարհով։

Ես այս նախագիծը սկսել էի 2017 թվականին, հետո դադարեցրի։ Հանգամանքները խանգարեցին՝ ինչպես հաճախ է պատահում կյանքում։

Հիմա ես վերադառնում եմ՝ իմ ողջ կյանքի ընկերուհու և զարմուհու՝ Միլենայի հետ, որը լեզվաբանության և լրագրության ոլորտներում մասնագիտական մեծ փորձ ունի։

Մենք ուզում ենք լսել, ուսումնասիրել, փաստագրել և պահպանել պատմությունները, որոնք կարող են կորչել։

Հատուկ նշում․ «Հայկական բանականություն» արտահայտությունը հորինել է ութամյա Նատալին, ով իմ առաջին պատմության իրական ոգեշնողն էր։